2021-06-08T16:49:43Z https://jos.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=1645

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 محمدرضا بختیاری فرزانه عزیرمحسنی افسانه رجبی پونه خلیل‌زاده سعید میردامادی مسعود فلاح پور مهران کیانی‌راد دراین تحقیق میکروارگانیسم‌های تجزیه‌کننده هگزامین از نمونه‌های تصفیه‌خانه کارخانه تولیدکننده هگزامین، جدا شدند. اگرچه گزارشات کمی در مورد میکروارگانیسم‌های تجزیه‌کننده هگزامین وجود دارد، ولی دراین پژوهش29 باکتری (کوکسی-gr،+gr و کوکوباسیل-gr، + (gr3 کپک و2 مخمر جدا شدند که توانایی رشد و تجزیه بیولوژیک هگزامین درمحیط حاوی1000 میلی‌گرم درلیتر هگزامین را دارا بودند. ازبین میکروارگانیسم‌های جدا‌شده9 نمونه باکتری و2 نمونه مخمر درغلظت10000 میلی‌گرم درلیتر هگزامین آداپته و باکتریها بیش از50% و مخمرها100% هگزامین را تجزیه نمودند. پس از بهینه‌کردن محیط و آداپته‌کردن سویه‌ها 12 نمونه باکتری‌از خانواده میکروکوکاسه‌ها و پسودوموناداسه‌ قدرت تجزیه بیش‌از50 درصد هگزامین، دو قارچ آلترناریا با توان53 و32 درصد تجزیه و یک مخمر با توان تجزیه 85% هگزامین را درمحیط دارای50000 میلی‌گرم هگزامین پیدا نمودند. تجزیه‌بیولوژیکی تصفیه‌پساب‌های‌صنعتی هگزامتیلن‌تترامین هگزامین 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16764_83fa7fc00e84b2dbaeaaf0104313a930.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 حوری سپهری ساطین صالحی یاسمن رسولی پژوهشهای اخیر نشان داده است که عصاره گیاهان شیرزا قادر به ترشح هورمون تولید شیر یا پرولاکتین و هورمون نمو می‌باشند. بخش فعال این عصاره از جنس پلی ساکاریدها می‌باشد که بطور عمده از مشتقات پکتین (اسید پکتیک) و در بعضی موارد ?- گلوکان می‌باشد. در پژوهش حاضرمشاهده شد که افزودن اسید پکتیک و ?-گلوکان به محیط کشت دودمان سلولی GH3/B6 که سلولهای کلون شده از تومور هیپوفیزی موش می‌باشند باعث آزادسازی پرولاکتین می‌شوند. انکوباسیون سلولها درمحیط کشتی که به آن اسیدپکتیک به تراکم ?g/ml 100 اضافه شده پس از 30دقیقه موجب افزایش ترشح پرولاکتین می‌شود که این افزایش حدود %40 نسبت به محیط شاهد می‌باشد. انکوباسیون سلولها در محیط کشت واجد?-گلوکان با تراکم ?g/ml 10 تا 48 ساعت و در تراکم‌‌های بالاتر‌?g/ml 100 تا 50 پس از 72 ساعت انکوباسیون اثر تحریکی بر ترشح PRL دارد. پژوهش‌های گذشته نشان داده است که TRH (Thyrotropin Releasing Hormone) محرک بسیار مؤثر در ترشح PRL به وسیله سلولهای لاکتوتروپ می‌باشد بنابراین ‏TRH به عنوان کنترل کننده پاسخ ترشحی این سلولها به یک محرک قوی، مورد استفاده قرار گرفته است. اثر تحریکی این ماده روی سلولها بطور معنی‌دار مشاهده شده است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که این دو ماده در شرایط"in vitro"روی سلولهای GH3 اثر تحریکی دارند. اسید پکتیک پرولاکتین سلولهای GH3 ?- گلوکان 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16765_3bc81fd5adefbe0f2a9cf2e64344704f.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 فریبا میقانی حسن ابراهیم‌زاده اثر تیمارهای متفاوت شوری سدیم کلرید (0 ، 50 ، 100 ، 200 و 300 میلی‌مولار) درمراحل مختلف رشد و نمو (پنجه‌زنی، تورم غلاف، گلدهی و گرده افشانی) دو رقم گندم ( قدس: حساس‌به شوری، بولانی: مقاوم به شوری) برغلظت کربوهیدراتهای محلول درآب و کربوهیدراتهای احیاکننده برگ درگلخانه مورد بررسی قرار گرفت. درمجموع، درپاسخ به تیمارهای شوری مشاهده شدکه غلظت کربوهیدراتهای محلول درآب در برگ بولانی بیشتر از قدس بود. برعکس، غلظت کربوهیدراتهای احیاکننده در برگ قدس بیشتر از برگ بولانی بود. بنابراین روشن می‌شود که اولاً: نقش کربوهیدراتهای محلول درآب در برقراری تنظیم اسمزی در پاسخ به شوری در بولانی چشمگیرتر از قدس است، ثانیاً: با توجه به اهمیت بیشتر کربوهیدراتهای محلول درآب درحفظ فشار اسمزی در مقایسه با کربوهیدراتهای احیاکننده، می‌توان از دیدگاه بیوشیمیائی نیز رقم بولانی را نسبت به شوری مقاومتر از رقم قدس معرفی نمود. تنش‌شوری کربوهیدراتهای احیاکننده کربوهیدراتهای محلول درآب گندم 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16766_bc1f4617d1ffd5c9cb29bcf3cd9e54a1.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 محمد علی آموزگار فریدون ملک زاده باکتری نمک دوست نسبی گرم مثبت، میله‌ای شکل، دارای اسپور از خاک نمک دار(5% نمک کل) درکرج جدا گشت. این باکتری در شرایط هوازی و درمحیط دارای نشاسته، پپتون، عصاره گوشت و نمک کلرید سدیم آنزیم آمیلاز خارج سلولی مقاوم به نمک تولید می‌کند. حداکثر تولید آمیلاز درمحیط دارای (w/v) 15% سولفات سدیم بوده ولی سویه جدا شده قادر به تولید آنزیم درحضور کلرید سدیم (w/v) 10%، استات سدیم (w/v) 15% ، و کلرید پتاسیم (w/v) 5% نیزمی‌باشد و میزان تولید آنزیم به ترتیب نمکهای نامبرده کاهش می‌یابد. آمیلاز درمحیط دارای نیترات آمونیم،نیترات پتاسیم، نیترات سدیم و یا سیترات سدیم تولید نشد. هنگامی که کربوهیدراتهای مختلف درتولید آمیلاز مورد بررسی قرار گرفت نتایج حاصل نشان داد که تاثیرات آنها به ترتیب زیر است: گلوکز> سوکروز> لاکتوز> مالتوز> نشاسته> دکسترین . منابع کربن مختلف، تولید آنزیم بیشتری را در باکتری القاء می‌کنند. بهینه pH ، دما و هوادهی برای تولید آنزیم به ترتیب 5/8-5/7 ،30 درجه سانتیگراد و rpm 200بود درحالیکه بهینه pH و دما برای فعالیت آنزیم به ترتیب برابر5/8-5/7 و 50 درجه سانتی گراد است. باکتری گرم مثبت، غیر متحرک، اکسیداز و کاتالاز مثبت و هوازی اجباری بوده، نشاسته ژلاتین وکازئین را هیدرولیز کرده اما قادر به تجزیه توین 80 واحیا نیترات به نیتریت نیست. این سویه به خوبی درمحیط دارای 5/0 تا 24% (w/v) نمک رشد می‌کند. باکتری قادر به رشد در طیف دمایی 10 تا 49 درجه سانتیگراد و pH 6 تا 5/9 می باشد. بر اساس کتاب راهنمای باکتری‌شناسی سیستماتیک برگی این سویه باکتری جدا شده درجنس باسیلوس قرار گرفت و ما آنرا تحت عنوان سویه MA نامگذاری کردیم. تحقیقات درزمینه شناسایی کامل باکتری و تخلیص آنزیم درحال پیشرفت است. آمیلاز باسیلوس نمک دوست نسبی تحمل نمک نشاسته 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16767_2b3c617b0d7e2224e7c9704da0468f4c.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 هدایت‌ اله‌ قورچیان نعمت‌اله‌ دوستی الکتروفورز میدان‌ پالسی‌ روشی‌ است‌ که‌ از طریق‌ جداسازی‌ و شناسائی ‌مولکول‌های‌ درشت‌ DNA نقش‌ مهمی‌ در توسعه‌ فناوری‌ نوترکیب‌ و دست‌ یابی‌ به‌اطلاعاتی‌ از ساختار ژن‌ و عملکرد آن‌ و در نهایت‌ تهیه‌ نقشه‌های‌ ژنی‌ داشته است‌ .درطی‌ بیست‌ سال‌ گذشته‌ طرح‌های‌ مختلفی‌ از این‌ روش‌ به‌ بازار عرضه‌ شده‌ است ‌که‌ در این‌ تحقیق‌ یکی‌ از کارآترین‌ آنها به‌ عنوان‌ الگو در نظر گرفته‌ شده‌ و دستگاهی‌بر اساس‌ آن‌ طراحی‌ و ساخته‌ شده‌ است‌ .در گزارش‌ حاضر ضمن‌ بررسی‌ اجزاء این‌طراحی‌ و مراحل‌ ساخت‌ آن‌، اصول‌ کار این‌ روش‌ و کارآیی‌ دستگاه‌ ساخته‌ شده ‌مورد بررسی‌ قرار گرفته‌ است. آزمایش‌های‌ انجام شده‌ نشان‌ داد که‌ دستگاه‌ ساخته‌شده‌ قادر است‌ نمونه‌های‌ سنگین‌ DNA در گستره‌ای‌ از وزن‌ مولکولی‌ 109 - 107×5 Kbp) 2200 - 90) را تفکیک‌ نماید. مطالعه‌ بیشتر برای‌ بهینه‌نمودن‌ شرایط کار دستگاه‌ ادامه‌ دارد. آگارز الکتروفورز الکتروفورز اسیدهای‌نوکلئیک الکتروفورز میدان‌پالسی ژل‌الکتروفورز 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16768_969272a2edb95b8593955c03947c7bb2.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 ساطین صالحی حوری سپهری سیدشهاب الدین صدر یاسمن رسولی یک دسته از عوامل ایجاد کننده ناباروری، آنتی‌بادیهای ضد اسپرم هستند که علیه آنتی‌ژنهای سطحی اسپرم عمل می‌نمایند. تغییرات سطح اسپرم، عامل تولید آنتی بادیهای ضد اسپرم در زنان محسوب می‌شود. در این پژوهش جهت سنجش آنتی‌بادیهای ضد اسپرم در سرم و موکوس سرویکال زنان نابارور (117 = n) و بارور (40= n) از روش TAT یا تست آگلوتیناسیون در پلیت و روش غیرمستقیم MAR استفاده شده است. هماهنگی مناسبی بین تست TAT و تست غیرمستقیم MAR برای IgG و IgA در نمونه های سرم به ترتیب با احتمال 0001/0 P< و 0221/0 P< و در نمونه های موکوس سرویکال 00001/0 P< و 00001/0 P< مشاهده شد. در بخش دیگری از این پژوهش، نتایج حاصل از محل اتصال آنتی‌بادیهای ضد اسپرم در تست TAT و کلاس ایمونوگلوبولین توسط تست غیرمستقیم MAR برای IgG و IgA در سرم زنان نابارور نشان داد که بین کلاس ایمونوگلوبولین‌ها و محل اتصال آنتی‌بادیهای ضد اسپرم همبستگی معنی‌داری وجود ندارد. چنین پیشنهاد می‌شود که آنتی‌بادیهای ضد اسپرم دارای چند کلاس مجزا از ایمونوگلوبولین می‌باشند و همچنین وزن ملکولی متفاوت و جایگاههای مختلفی برای واکنش با آنتی‌ژن دارند. آنتی‌بادیهای ضد اسپرم روش TAT روش غیرمستقیم MAR سرم موکوس سرویکال 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16769_77fc2d1b27184aa57d581a8146cbe2f8.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 وحید لطفی گورچین قلعه ناصر آق حوری سپهری در این تحقیق تاثیر شوریهای 75، 100، 125، 150 و 175 گرم درلیتر (ppt1) بر درصد ماندگاری، نرخ رشد و ویژگیهای تولیدمثلی و طول عمر(دفعات تولیدمثل، تعداد کل زاده‌ها، تعداد زاده‌ها در هر تولیدمثل، تعداد زاده‌ها در هر روز از دورة تولیدمثلی، فاصله بین دو تولیدمثل متوالی و درصد سیست‌زایی، طول دورة پیش تولیدمثلی، طول دورة تولیدمثلی، طول دورة پس تولیدمثلی و کل طول عمر) سه جمعیت از آرتمیاهای ایران یعنی آرتمیای دریاچة مهارلو (آرتمیای مهارلو)، آرتمیای دریاچة ارومیه (آرتمیای ارومیه) و آرتمیای برکه‌های اطراف دریاچه ارومیه (آرتمیای برکه‌ها) مورد بررسی قرار گرفت. برای این بررسی چهار تکرار20 تایی از لاروهای اینستا رI (لارو تازه از تخم خارج شده) جمعیت‌های فوق به محیط پرورش حاوی تیمارهای شوری فوق الذکر منتقل گردید. آرتمیاها طبق جدول استاندارد با جلبک دونالیلا ترتیولکتا و مخمر فرموله شده لنسی پی زد (Lansy PZ) غذادهی شدند. درصد ماندگاری لاروها در روزهای 8، 11، 14، 17، 20، 23 با شمارش آرتمیاهای زنده مانده نسبت به تعداد آرتمیاهای روز اول آزمایش, در شوریهای پنج گانه برآورد شد. نرخ رشد آرتمیاها (طول بدن از سر تا انتهای بندشکمی) نیز در روزهای 8، 11، 17، 20، 23 اندازه‌گیری شد. بعد از بالغ شدن آرتمیاها 30 جفت آرتمیای بالغ دوجنسی و 30 عدد آرتمیای ماده از هر جمعیت بکرزا به لوله های فالکون 50 میلی لیتری منتقل گردید تا ویژگی‌های تولیدمثل و طول عمر آنها در شوریهای مختلف مورد بررسی قرار گیرد. نتایج بدست آمده با سنجش‌های آماری ارزیابی شدند. نتایج تحقیق نشان داد افزایش شوری باعث کاهش درصد ماندگاری هرسه جمعیت آرتمیا شده و نرخ رشد آنها نیز نسبت معکوسی با میزان شوری محیط دارد. ویژگی‌های تولیدمثلی نیز تحت تاثیر شوری محیط قرار گرفت بطوریکه با افزایش شوری دفعات تولیدمثل، تعداد کل زاده‌ها و تعداد زاده‌ها در هر روز از دورة تولیدمثلی کاهش، طول دورة پیش تولیدمثل و فاصله بین دو تولیدمثل متوالی طولانی‌تر و کل طول دورة تولیدمثلی کوتاه‌تر گردید. میزان شوری محیط درصد سیست‌زایی، طول دورة پس تولیدمثلی و کل طول عمر را نیز تحت تاثیر قرار داد با این وجود برقرار کردن ارتباطی منطقی مابین میزان شوری و فاکتورهای ذکر شده، حداقل با یافته‌های فعلی مشکل بوده و نیاز به بررسیهای بیشتر دارد. آرتمیا ارومیه برکه تولیدمثل درصد بقا رشد شوری طول عمر مهارلو 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16770_c0a30fcf39f01419e68f38697536e8ba.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 حمزه امیری دکتر حمید فهیمی اثرغلظتهای مختلفNaCl وKCl درکشت بافت گیاه لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) مورد مطالعه قرار گرفت. دراین بررسی از محیط کشت MS با غلظتهای هورمونی مناسب و از قطعات جدا کشت محور زیر لپه استفاده گردید. نتایج بدست‌آمده نشان داد که افزایش غلظتNaCl و KCl دارای اثرات نامطلوبی روی رشد می‌باشند، بطوریکه با افزایش KClوNaCl درمحیط کشت، اندیس کالوس، وزن تر و وزن خشک، نسبت وزن تر به وزن خشک و مقدار پروتئین‌کل کاهش می‌یابند درحالیکه مقدار پرولین افزایش می‌یابد. این بررسی‌ها نشان دادکه درغلظتهای یکسان اثرات نامطلوب KClروی رشد بمراتب بیشتراز NaCl می‌باشد. اندازه‌گیری مقدار عناصر سدیم، پتاسیم و کلسیم نشان داد که با افزایشNaCl و یا KCl درمحیط بترتیب مقدار سدیم و پتاسیم درکالوسها افزایش می‌یابد. همچنین بین Na+ و K+ در غلظتهای پائین‌تر اثرات آنتاگونیستی دیده می‌شود. افزایش NaCl درمحیط تا 25 میلی‌مولار سبب افزایش کلسیم و بعد از آن سبب کاهش مقدار کلسیم کالوسها می‌گردد. درحالیکه افزایش KCl درمحیط کشت تقریباً بطور پیوسته مقدار کلسیم کالوسها را کاهش می‌دهد. ‌بافت غلظت‌های مختلف پتاسیم گیاه لوبیا مقاومت به‌شوری 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16771_51980dcf5077286715743fded1a7395f.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 پیام بهزادی ساسان رضایی محمدرضا خرمی‌زاده الهام بهزادی مسعود امامی در بررسی حاضر، سعی بر آن شده است تا تغییرات مورفولوژیکی ناشی از اثرات اشعه UV برروی چهار گونه از قارچهای درماتوفیتTrichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes,) Epidermophyton floccosum and Microsporum canis) مطالعه، و نتایج بدست‌آمده از این بررسی، با روش مولکولی تا حد ممکن تجزیه و تحلیل گردد. برای تعیین تغییرات احتمالی مولکولی ناشی از تابش اشعه UV در درماتوفیت‌ها (مانند آپوپتوزیز)، مولکول‌های DNA سوش شاهد و اشعه دیده Trichophyton rubrum استخراج گردیده و با استفاده از روش الکتروفورز برروی ژل آگارز، مورد مقایسه قرار گرفتند. نتیجه بدست‌آمده از این مطالعه، نشان می‌دهد که رشد کلنی‌های اشعه‌دیده دچار وقفه گردیده و با افزایش زمان اشعه‌دهی، میزان رشد سوش‌های مورد مطالعه کاهش می‌یابد. بعلاوه، تغییرات ایجاد شده درشکل کلنی‌ها و پیگمانتاسیون برخی از سوش‌ها، کاملاً مشهود بود. همچنین در مطالعات میکروسکوپی سوش‌های اشعه‌دیده، تغییراتی درشکل میسلیوم‌ها، شکل و اندازه ماکروکنیدی‌ها و تراکم ماکروکنیدی‌ها و میکروکنیدی‌ها دیده‌شد. در بررسیهای به عمل آمده برروی مولکول های DNA جدا شده از سوش‌های شاهد و اشعه دیده Trichophyton rubrum، هیچ نشانه‌ای از آپوپتوزیز در مولکول‌های DNA آنها مشاهده نگردید. آپوپتوزیز اشعه UVB قارچهای درماتوفیت ماکروکنیدی میکروکنیدی 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16772_96acc0d581527dc9efd53be041c34906.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 اشرف الدین سخن‌سنج حکمت علیخانی مسعود میرمعصومی یکی از راههای اساسی مقابله گیاهان با تنشهای محیطی، تولید و انباشتن پروتئینهای ویژه درون سلولها است. نشان داده شده پروتئین اسموتین که توسط ژن اسموتین رمز می‌شود در گروههای مختلف گیاهی باعث مقاومت گیاه در برابر عوامل بیماریزا و همچنین تنشهای محیطی نظیر شوری می‌گردد. تنش اخیر عامل ایجاد تنش اسمزی می‌باشد. ژن دست ورزی شده اسموتین موجود در یک ساختار حامل دوگانه، از طریق همکشتی قطعات جداکشت برگ توتون با اگروباکتریوم حاوی ژن، به گیاه توتون انتقال داده شد. مراحل غربالگری گیاهان تراریخت در محیط کشت دارای آنتی‌بیوتیک و مقادیر مشخص نمک صورت گرفت. قطعات جداکشت لاین تراریخت از نظر توانایی تولید کالوس، نوساقه و ریشه در محیط دارای مقادیر متفاوت نمک مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که قطعات جداکشت توانایی تولید بخش هوایی بیشتری نسبت به سایر اندامها در شرایط تنش شوری دارند. جهت تایید انتقال ژن اسموتین از واکنش زنجیره‌ای پلیمر از (PCR) استفاده گردید. اسموتین تراریختی تنش اسمزی تنش شوری مقاومت اسمزی مقاومت به شوری 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16773_0eeaa69b3af10cf2e4d706006b806ea2.pdf

2004-01-21

مجله علوم دانشگاه تهران (منتشر نمی شود) 1382 1 0 لیلی صمدی بهروز شاهسون بهبودی نیکل (Ni) فلزی سنگین است که تحت شرایط خاصی از خاک ، ‏فیتوتوکسیک می‌باشد. این فلز به آسانی توسط ریشة گیاهان جذب و در فضای دور سیتوپلاسم و واکوئلهای سلولی مستقر می‌شود. غلظتهای بیش ازحد نیکل می‌تواند در سلولهای ریشه باعث القای مرگ سلولی گردد. در این تحقیق از روشهای هیستوشیمیایی و سیتوشیمیایی و همچنین تکنیک TUNEL برای بررسی مورفولوژی مرگ سلولی استفاده نموده‌ایم. در ریشه‌های شاهد، مرگ برنامه‌ریزی شده در سه منطقه مشاهده می‌شود: سلولهای کلاهک، اپیدرم و سلولهای استوانة مرکزی. ویژگیهای مختص این مرگ سلولی عبارتند از: متراکم بودن هسته و سیتوپلاسم و قطعه قطعه بودنDNA. ما از روش TUNEL برای آشکارسازی انتهای 3?-OH قطعات شکسته شدة DNA استفاده نمودیم. در ریشه‌های شاهد، فقط سلولهای اپیدرم، کلاهک و استوانه مرکزی به تست TUNEL پاسخ مثبت می‌دهند که نشانة قطعه قطعه بودن DNA در این سلولهاست. در غلظتهای میانی نیکل (10-25 µg/ml) علاوه بر سلولهای کلاهک، اپیدرم و ‌استوانه مرکزی، سلولهای پوست و مریستم هم به تست TUNEL پاسخ مثبت می دهند که نشان دهندة القای مرگ سلولی توسط نیکل در این سلولهاست. مورفولوژی این نوع مرگ سلولی القا شده توسط نیکل با مورفولوژی مرگ سلولی طبیعی در ریشه، از نظر مشاهدة اجسام آپوپتوزی متفاوت است. در مرگ سلولی طبیعی که در سلولهای کلاهک، اپیدرم و استوانه مرکزی مشاهده می‌شود، اجسام آپوپتوزی وجود ندارند اما پس از القای مرگ سلولی توسط نیکل این اجسام دیده می‌شوند. سرنوشت اجسام آپوپتوزی در گیاهان هنوز مشخص نشده و تحقیقات بیشتر را می‌طلبد. آپوپتوزیس اجسام آپوپتوزی نکروز نیکل 2004 01 21 https://jos.ut.ac.ir/article_16774_4e23bc7a011c52f1cc495ac4303e3033.pdf